على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

953

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تب و حمى . تلام ( tala'om ) م . ع . كفشير گرفتن جراحت و اصلاح شدن آن . تلامذه ( tal mezat ) ع . ج . تلميذ . تلامى ( tal miy ) ع . ج . تلميذ . تلاميذ ( tal miz ) ع . ج . تلميذ . تلاميع ( tal mi ' ) ع . ج . تلميع . تلان ( tal n ) ا . پ . تالان و تاراج و غارت و يغما . تلان ( tal n ) ا . ع . الان و اكنون . تلانج ( tal naj ) ( tal nj ) ا . پ . بانگ و مشغله و شور و غلغله . تلاوة ( tel vat ) م . ع . تلوت القرآن و نحوه تلاوة ( از باب نصر ) : خواندم قرآن و مانند آن را . مرتلو ( talavv ) . تلاوت ( tel vat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواندن با قرائت و انديشه و تأمل . تلاوة ( tol vat ) ا . ع . بقيهء وام و مانند آن يق تليت لى من حقى تلية او تلاوة اى بقيت بقبة . تلاؤم ( tal om ) م . ع . تلاءم . تلاوم ( tal vom ) م . ع . همديگر را نكوهيدن . تلاوى ( tal vi ) م . ع . گرد آمدن مردم . تلاويدن ( tal vidan ) و ( tel vidan ) ف ل . پ . تراويدن . تلاهى ( tal hi ) م . ع . باختن ببازيچه و با هم بازى كردن . و جماع نمودن . تلايس ( talayos ) م . ع . نيكو خوى شدن و چشم پوشيدن يق تلايس عنه . تلايه ( tel ye ) ا . پ . طلايه و پيش قراول و پيش رو از لشكر . تلب ( talb ) ا . ع . زيان و هلاكى يق تباله و تلبا . تلب ( taleb ) ا خ . ع . نام چند نفر . تلبا ( talb ) ا . پ . بلغت زند و پازند پيه گوسپند و گاو و مانند آن . تلبب ( talabbob ) م . ع . دامن چيدن و ميان در بستن و آمادهء كارى شدن . تلبث ( talabbos ) ا . ع . درنگى . تلبث ( talabbos ) م . ع . درنگ كردن . تلبخ ( talabbox ) م . ع . بمشك آلودن خود را . تلبد ( talabbod ) م . ع . تلبد الصوف و نحوه : در آمد بعضى از آن پشم و مانند آن در بعضى و بهم بر چفسيد . و تلبد الطائر بالارض : سينه بر زمين نهاد مرغ و لازم گرفت جاى را . و تلبدت الارض بالمطر : سخت گرديد زمين بباران . تلبس ( talabbos ) م . ع . تلبس بالامر : آميخته و مبهم گرديد كار . و تلبس بالثوب كذلك . و تلبس الطعام باليد : چسبيد آن طعام بدست . تلبس ( talabbos ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوشيدگى و پوشيدگى لباس . تلبط ( talabbot ) م . ع . دويدن . و بر پهلو خفتن . و بر خاك غلطيدن . و روى آوردن به چيزى يق تلبط اليه اى توجه . و سرگشته و متحير شدن . تلبك ( talabbok ) م . ع . آميخته و در هم شدن كار . تلبن ( talabbon ) م . ع . درنگ كردن . تلبه ( talbe ) ا . پ . جامه‌دان . تلبيب ( talbib ) م . ع . گريبان گرفتن و كشيدن در خصومت يق لببه اى جمع ثيابه عند نحره فى الخصومة ثم جره . و مغزدار شدن دانه . و دودله شدن . تلبيب ( talbib ) ا . ع . شاماكچه . تلبئة ( talbeat ) م . ع . فله خورانيدن ماده بچه را . و فله فرود آوردن يق لبأت الناقة اذا وقع اللباء فى ضرعها . و لبيك گفتن در حج . اصله بلا همزة قال الفراء ربما خرجت بهم فصاحتهم الى ان يهمز و اما ليس بمهموز قالوا لبأت بالحج و حلات السويق و رثأت الميت . تلبية ( talbeyat ) م . ع . لبى بالجج تلبية : لبيك گفت در حج . تلبيث ( talbis ) م . ع . درنگ كردن فرمودن . و بر درنگ داشتن كسى را . تلبيح ( talbih ) م . ع . پير سالخورده شدن . تلبيد ( talbid ) م . ع . لبد الصوف تلبيدا : زد پشم را و به آب تر كرده بر نيام شمشير دوخت تا حمايل پاره نگردد . و لبد المحرم : گذاشت در سر آن كمى از صمغ و يا خطمى تا مويهاى وى بسته گردد . و لبد الخرقة : پاره دوخت بر آن خرقه . و نيز تلبيد : درشت گردانيدن نم زمين را . تلبيس ( talbis ) م . ع . در آميختن و پنهان داشتن مكر و عيب از كسى . تلبيس ( talbis ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فريب و حيله و مكر و تزوير و كذب و دروغ و خدعه و ريا و غدر و آلايش و فساد و تكذيب و ناراستى و اغتشاش . و تلبيس كردن : تزوير كردن و خلاف عرضه كردن . تلبيق ( talbiq ) م . ع . نرم گردانيدن . تلبيك ( talbik ) م . ع . آميختن چيزى به چيزى . تلبين ( talbin ) م . ع . خشت زدن . تلبين ( talbin ) و تلبينة ( talbinat ) ا . ع . آشى كه از سبوس و شير و انگبين و يا از سبوس تنها سازند . تلبيه ( talbie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لبيك گفتن در حج .